Det var som å koma til ei heilt ny verd.
Då den religiøse verda mi ramla saman og eg ikkje lenger stod på preikestolen, men på eit anleggsområde med arbeidsklede og ukjende folk rundt meg, medan eg bar på tunge støypejern, var det som om eg hadde vandra inn på ein framand klode med eit framand språk. I staden for lovsong og bøn høyrde eg banning og steiking, sverting og klaging. Det stakkars hovudet mitt var ikkje vant med slikt. Såra og fortvila gjekk eg mellom folk som ikkje visste kven eg hadde vore, og som heller ikkje brydde seg om det.
Det er noko eige med å mista verda ein trudde ein kjende. Ikkje berre trua eller fellesskapet eller kallet, men heile kartet. Alle vegane ein trudde førte ein heim, dei fanst ikkje lenger. Og ein stod att med seg sjølv, i ei anleggsbu med dolyrikk på veggen og ein matpakke frå kona og ein Gud ein ikkje visste korleis ein lenger skulle snakka med.
Nettene var dei verste. Tankane svirra i hovudet og jaga søvnen langt av garde. Vanskane og problema og det umoglege og alle dei usvarte spørsmåla hopa seg opp i senga og ville tyna meg. Eg såg ingen veg ut. Til slutt slapp det or meg eit stille rop: Kjære Gud i himmelen, koss skal dette gå?
Og mjukt og varmt kviskra noko attende: Ver ikkje redd. Vi skal nok klara det, eg og deg.
Rådvill, uviss og famlande gjekk eg i skodde, skodda var tett, spørsmåla trengde meg, eg gjekk i ring. Kvifor hender dette no? Kvifor hender dette meg? Kvifor, kvifor, kvifor? Hjarteropa fekk ikkje svar, og rådvilla døyvde alle ekko. Då var han der med handa si, den store, sterke handa, greip om mi og leia meg ut or uføret. Redslemare og hengjemyr, frykt og otte og botnlaus gjørme. Eg kjende meg einsam i hopen, åleine i mengda, eit utskot i eigne auger, ulik dei vellukka, tyngd av vanskar og vonbrot. Veksande einsemd, skræmande hjelpeløyse. Då talte han til meg, milde ord om vennskap, ei opna dør, ein levande veg inn til meg sjølv og ut or fengselet.
Det var ikkje slik eg hadde lært at Gud møter menneske.
Eg hadde lært om kraftige openberringar og profetiske røyster og hendene løfta mot ein glødande himmel. Men det som fann meg i dei åra, i anleggsbrakka, i natta, på vegen mellom verktøy og vanmakt, var noko heilt annleis. Det var nærast som eit pust. Som om nokon bøygde seg ned og pusta varmt mot anletet mitt.
Då Gud kyssa den skapinga han hadde forma frå jorda, skjedde noko stort, mennesket vart til som ei levande sjel. Og kvar gong Gud pustar på meg med Ordet sitt og røysta hans når hjartet mitt, er det som hans munn møter min i eit himmelsk kyss. Då strøymer gode tankar og forunderlege kjensler gjennom heile meg.
Himmelkysset vekkjer meg til live, ja gjer meg ør og full av skapartrong. Kysset lækjer alle hjartesår. Når Ordet opnar seg, er det ikkje det store underet at eg får ny innsikt, men at eg møter han andlet til andlet. Og for å møta Gud andlet til andlet, må eg vera nokon. Eg må vera eit ekte menneske i kjøt og blod, med mine eigne sår og min eigen skam og mine eigne usvarte spørsmål. Eg må kjenna mine eigne lepper for å forstå at han kysser meg.
Det var dette anleggsåra lærte meg som preikestolen ikkje hadde klart: at Gud ikkje er ein som kjem til dei ferdige og fromme. Han er ein som kjem til dei som ligg i senga om natta og ikkje finn nokon veg ut. Til dei som sit i ei anleggsbu og kjenner seg som framand i si eiga tru. Til dei som har mista kartet og må begynna å gå utan det.
Med lengsel opnar David munnen og stundar etter kysset frå Gud i Ordet. Eg kjenner den lengselen no betre enn eg nokosinne gjorde då eg stod på preikestolen og tala varmt og vakkert om det. For lengselen kjem av at ein har smakt og mista, prøvd og kome til kort, ropt inn i mørket og til si eiga overrasking høyrt noko kviskra attende.
Kjærleiken din er betre enn vin, seier brura i Høgsongen.
Ja. Og han er betre enn alle svar. Betre enn ei tru som aldri har vorte prøvd. Betre enn ein Gud ein aldri har hatt bruk for.
Det heilage kysset kjem ikkje til dei som alt er heile. Det kjem til dei som er brekte open. Og då, akkurat då, er det som munnen til Gud møter din, og noko som var dødt, tek til å anda att.
Vi skal nok klara det, eg og deg.