Salme 119,14 Dine lovbod (5715 – edut) viser meg veg, dei gjev like stor glede som all rikdom.

Det er ei vedunderleg innstilling vi møter i dette verset. Det er Guds lovbod eller vitnemål som står i fokus. Salmisten seier at Guds ord viser han korleis han skal leva og at han finn stor glede i å leva etter Ordet. Han bruker sterke ord: «Eg frydar meg, eg gler meg, eg finn den høgaste lukke i dine lovbod! Eg gler meg over å vandra etter dine vitnemål.» Han seier faktisk at han finn større glede i å følgja det Gud seier enn i all verdens rikdom.

Legg merke til at gleda finst i å vandra etter Guds lovbod. Gleda fyller oss når vi gjer det Gud seier. Herrens vitnemål viser oss den rette og gode vegen, men det er berre når vi går på denne vegen at vi får oppleva den djupe gleda det er i å vandra med Gud.

Guds lovbod viser oss korleis vi er meint å leva, korleis vi er skapt til å leva. Når vi tek til oss av Guds ord og lever i samsvar med det, vil vi oppleva ei kjensle av djup tilfredsstilling. Det er ei utruleg stor glede når vi kjenner i heile oss: å, det er dette eg er skapt for! Det er så meiningsfullt. Det er så godt. Det er så trygt og rikt at det er vanskeleg å finna ord som til fulle uttrykkjer den lukkelege tilstand vi er i når vi veit at vi gjer det Gud vil.

Det å kunna gleda seg i Herrens lovbod, er eit trygt teikn på at Guds ord har slått rot i hjartet og ber frukt i eit reinsa liv. David seier at dette er noko han har gjort i lang tid: Eg har gledd meg over å vandra etter dine vitnemål! Som konge hadde han stor rikdom og han hadde mange ting han kunne gleda seg over. Likevel seier han at har funne større glede i Herrens ord enn i alle dei rikdomane han hadde fått del. Han er veldig personleg når han fortel om denne djupe gleda han finn ved å leva i Ordet.

David var vel kjend med motgang. Han måtte kjempa mange kampar. Han kunne vera svært fortvila og djupt nede. Han måtta takla mange vanskelege utfordringar. Midt i det mørke og kaotiske hadde han likevel ei djup glede i Guds ord som bar han gjennom både gode og vonde kvardagar. Eg kan seia det same. Eg har vore ein kristen i meir enn 60 år. I alle desse åra har Guds ord vist meg veg og gjeve meg ei djup glede. I motgang og vanskar har Guds ord gjeve meg glede. Å, kor eg ønskjer at både unge og eldre skal få oppleva den gleda det er å leva i Guds ord!

Salme 119,13 Leppene mine reknar opp alle lovene frå din munn.

I dette verset finn vi ein tilfreds tone. David fortel om korleis han har bygd opp og oppmuntra Guds folk med det han sjølv hadde lært av Guds lov. Dette er noko han har gjort i dagleglivet i sine samtalar med folk. Detter er noko han gjer heile tida. Han seier at han liker å seia det Guds ord seier. Dette er ikkje ein stille prosess i hjartet, men noko han gjer med leppene. Han siterer Guds ord høgt, både for seg sjølv og for at andre skal høyra kva Gud lov seier.

Dette er i samsvar med rettleiinga som Gud gav Israelsfolket gjennom Moses:

Desse orda som eg byd deg i dag, skal du gøyma i hjartet ditt. Du skal innprenta dei i borna dine og snakka om dei når du sit heime og når du går på vegen, når du legg deg og når du står opp. Du skal binda dei om handa di som eit teikn og bera dei på panna som eit merke. Du skal skriva dei på dørstolpane i huset ditt og på portane dine (5 Mos 6,6-9)

Det er svært viktig å gøyma Guds ord i hjartet for å kunna fortelja kva Guds ord seier. Skal vi kunne praktisera Guds ord og fortelja hans lov til andre, må vi kunna Ordet utanåt. Når vi har gøymd Guds ord i hjartet er det alltid tilgjengeleg for oss. Dette er i samsvar med Jesu lære om at det hjartet er fylt av, det taler munnen. Då kan vi gjera det Gud seier, vi skal gjera: Å innprenta Guds lov i barna våre og snakka om Ordet både heime og ute. Vi skal snakka om Guds gode lov og ordningar når vi sit heime og når vi går på vegen, når vi legg oss og når vi står opp.

I dette verset seier David at dette er noko han praktiserer. Leppene hans reknar opp alle lovene frå Guds munn. Det er ein god ting å gjera dette høgt for seg sjølv, for det styrkjer oss i trua og hjelper oss å hugsa på kva Guds ord seier. Andre omsetjingar støttar dette: tev seier “I will repeat aloud.…” neb seier: “I say them over, one by one“  og BJ seier “I will enumerate them all”.

Det er viktig å leggja merke til at han reknar opp, fortel og snakkar om alle lovene frå Guds munn. Han seier dei omatt og omatt, den eine etter den andre. Han kuttar ikkje uten nokon av boda. Han vel ikkje bort nokon av dei, men forkynner dei alle.  NJV  seier: “all the rules You proclaimed”; NJB seier: “all the judgments you have given”; NEB seier: “the decrees that thou hast proclaimed.” TEV seier: “all the laws you have given.” Det det rike hebraiske ordet “mispat” som er brukt i dette verset og det forklarer dei mange ulike omsetjingane.

Vi lever i tider der det er viktigare enn nokon gong før å vera frimodige i å forkynna kva Guds lov seier. Vi har ikkje råd til å vera stille. Vi må stå opp for Guds ord ved å ha Ordet på leppene våre gjennom heile dagen. Vi må la folk forstå at Guds ord er livskjelda vår. Det er Guds ord som gjev oss styrer livet vårt. Vi skjemmest ikkje over Guds lover for dei er alle gode og til det beste for alle menneske.

Eg møter det nye året fylt av takk og glede over å ha tilgang til Guds ord. Etter eit langt liv som kristen gler eg meg meir enn nokon gong over Guds Ord og priser Herren for alle velsigningane eg finn i Ordet frå Gud. Eg har prøvd å vera uthaldande i å forstå og leva etter Guds Ord. Eg har lært Ordet utanåt. Eg har grunda på Ordet. Eg har venta på at Ordet skulle opna seg for meg. Kvar gong det skjer blir eg fylt av glede. Eg har prøvd å lata Ordet styra livet og oppførselen. Eg har funne håp og fred når eg har late Ordet leia meg. Guds Ord er min rikaste skatt.

Salme 119 har heilt frå ungdommen vore motiverande og oppmuntrande for meg. Eg trur at denne salmen er svært viktig for alle kristne. Den gleda salmisten finn i å leva etter Guds ord, er ei glede vi treng i vår tid. Lukka i livet finn vi ikkje ved å følgja vårt eige hjarte, for det er svikefullt, seier Guds ord. Våre eigne tankar og lyster vil svært ofte føra oss ut i ulukke. Men kor lukkeleg er ikkje dei som let seg leia av Herrens lov.

I ei tid der mange snakkar ned og undergrev tilliten til Bibelen, vil eg slå eit slag for bibeltruskap. Ved Guds nåde har eg levd eit langt liv og sett litt av kvart opp gjennom åra. Det finst ingenting som kan målast med den velsigning det er å leva etter Guds ord. Eg ønskjer den komande generasjonen i landet skal få oppleva dette velsigna livet. Velsigna er dei menneske som lever etter Herrens lov. Lukkelege er dei som er heile i si ferd, dei som lever eit liv i integritet. Velsigna er dei som lever heile liv i lyset frå Guds ord.

Herrens lov har sitt opphav i Den Evige Gud som gav sine bod til israelittane. I Jesus Messias – det levande Ordet – vart Guds vilje synleggjort. Jesus stadfesta Herrens lov ved å seia: «Elskar de meg, så held de boda mine» (Joh 14,15). Herrens lov er knytt til ein kjærleiksrelasjon til Jesus. Det handlar om å elska han og gjera det han seier i tru og tillit.

Glede og velsigning er knytt til det å ta vare på Guds lovbod og søkja han av heile sitt hjarte.

(more…)

Salme 119,12 Velsigna er du, Herre! Lær meg dine forskrifter!

Velsigna er du, Herre! Salmisten er personleg når han seier, «du Herre», og han er full av beundring og tilbeding. Vedunderleg er du, Herre, som har gjeve oss ei slik god og herleg lov. Di lov vitnar om kor kjærleg og omsorgsfull du er. Di lov viser oss din herlege og heilage karakter. Di lov er god, heilag og åndeleg, difor tilber og lovpriser vi deg som har  gjeve oss dine livgjevande ord.

Velsigna er du, Herre! Dette er noko av det beste vi kan seia både om og til Gud. Når vi bruker dette uttrykket, seier vi at han er fullkomen, at han er verdt tilbeding og lovprising.

Gud er god og alt Gud gjer er godt! Han er heilag og rettferdig. Han er trufast og miskunnsam. Han er nådig og mild. Gud er kjærleik. Difor elskar vi han og tilber han av heile hjartet. Med ei slik hjartehaldning av tilbeding får vi eit rett innstilling til Guds ord.

Då blir det født ei bønn i hjartet: Lær meg dine forskrifter! Lat meg blir meir og meir kjend med di herlege lov og ditt gode ord. Denne tilnærminga er heilt nødvendig om Ordet skal bli til hjelp og velsigning for oss. Vi set oss ikkje over Bibelen. Vi møter ikkje det vi les i Bibelen med skepsis, vantru og kritikk. Vi er som barn som kjem til sin kjære far for å få rettleiing og opplæring i å meistra utfordringane i livet. Vi kjem som læresveinar for å læra av Meisteren. Vi kjem som ei forelska brur til brudgommen for å høyra kjærlege oppmuntringar.

Lær meg dine forskrifter! Dette er bønna til dei som elskar Gud. Når vi elskar Gud, elskar vi hans ord. Dess meir vi kjenner Gud, dess meir forstår vi kor mykje vi har å læra. Vandringa med Gud inneber livslang læring.

Vedunderlege Gud, du fortener lovprising framfor alle! Velsigna er du, Herre! Lær meg den livsforvandlande krafta i dine forskrifter!

Salme 119,11 Eg gøymer ditt ord i hjartet så eg ikkje skal synda mot deg.

Dette er også eit ord som har følgt med heilt frå ungdommen. Eg har opplevde det salmisten snakkar om. Difor har eg skrive inn denne sanninga framme i Bibelen: Denne boka vil halda deg borte frå synd, eller så vil synd halda deg borte frå denne boka. Det er ei djup sanning i dette.

Når vi gøymer Guds ord i hjartet, vil vi vera leia og motivert av Ordet til å gjera det som er rett og godt og å unngå det som er synd. Med Guds ord i hjartet vil vi vera medvetne om kva Gud ønskjer å gjera for oss og gjennom oss. Når Guds ord bur i hjartet, vil vi kjenna Guds vilje og kunne velja rett veg når vi blir stilt på val.

Å gøyma Guds ord i hjartet er å memorera Ordet, læra det utanåt. Det handlar også om å meditera og grunda på Guds ord. Dette er ein kraftfull kombinasjon: Memorera og meditera på Ordet. Det er noko eg har prøvd å gjera heile livet og det har vore til rik velsigning for meg. I min ungdom tok eg eit kurs i å memorera Guds ord frå Navigatørane. Eg er veldig takksam for det eg då lærte. Eg vil anbefala alle å ta dette kurset frå Navigatørane om bibelmemorering. Det er ei god investering.

Med uttrykket «ditt ord» bruker salmisten det niande hebraiske uttrykket for Guds ord: «imra». Det betyr ord, tale, utsegn og kjem av «amar» som er å snakka, tala, seia noko til seg sjølv (tenkja), byda, befala eller lova. «Imra» er brukt nitten gonger i Salme 119 og blir mest brukt i dei poetiske skriftene. Elles er det ikkje stor forskjell i tyding frå ordet «dabar», som vart brukt i førre vers, og kan brukast som synonym.

Når vi gøymer Guds ord i hjartet, handlar det om å høyra kva Gud seier og ta var på det i hjartet slik at vi lever etter det. Det handlar om å høyra og gjera det Gud seier. Det er ikkje nok å lesa Bibelen. Det er ikkje nok å læra bibelvers utanåt. Vi må høyra frå Gud gjennom det vi les og memorerer frå Bibelen.

Eg reknar Guds profetiske ord for min største skatt, og eg memorerer og skriv dei på mi hjartetavle, slik at eg ikkje med synd skal svika Han.

Salme 119,10 Eg søkjer deg av heile mitt hjarte, la meg ikkje villast bort frå dine bod!

I dei fleste salmane finn vi lovprising, bønner og vedkjenningar av tru og lære. Det har vi alt sett i Salme 199 også. I vers to snakkar han om den glede og velsigning dei får som søkjer Herren. Det er nok dette han har i tankane i dette tiande verset når han ber denne bønna: Eg har lengta lidenskapleg etter deg av heile mitt hjarte, la meg ikkje villa meg bort frå dine befalingar!

Dei fleste norske omsetjingane seier, eg søkjer deg (i notid), medan dei fleste engelske omsetjingane mine seier, eg har søkt deg (i fortid). Dette er noko som går att i heile Salmane, det blir omsett i ulik tid, nokre omsetjingar er i notid og andre er i fortid. Eg har ikkje språkkunnskap nok til å meina noko om kva som er rettast, men tykkjer at det er interessant å leggja merke til. Her i dette verset (10) har det ikkje så mykje å seia, men salmisten vil understreka at han har søkt Gud av heile hjartet og gjer det framleis. Han har smakt den gleda og velsigning det er å søkja Gud og halda hans ord. Dette er noko han ikkje vil mista. Difor ber han slik han gjer: La meg ikkje villa meg bort frå dine ord.

I Salme 27,8 seier David: Eg kjem i hug at du har sagt: «De skal søkja mitt andlet.» Ditt andlet søkjer eg, Herre. Legg merke til korleis han tek Gud på ordet: Du har sagt, – eg gjer det du har sagt! No må du høyra meg når eg ber!

Det er den same haldninga som kjem fram i her i vers ti. Eg har søkt deg, eg søkjer deg dagleg av heile hjartet, difor ventar eg at du vernar meg så eg ikkje villar meg bort, men får halda fram med å leva i di velsigning.

Det er eit stort alvor i denne bønna, for ho understreker ei viktig sanning: Jamvel om vi har søkt Gud og gått på hans vegar, er det likevel mogleg å villa seg bort. Det er litt skremmande og helst noko vi ikkje liker å snakka om. Det er ikkje nok å begynna å gå på Guds veg, vi må halda fram heile livet med å søkja Gud og halda hans ord. Det er ikkje nok å starta bra, vi må også fullføra rett. Alle som går kan falla. Dei som tidlegare har søkt Gud kan villa seg bort. Difor ber vi om nåde: Herre, miskunna deg over oss!

Han som har makt til å verna dykk mot fall og føra dykk jublande og utan feil fram for sin herlegdom, han, den einaste Gud, vår frelsar ved Jesus Kristus, vår Herre: Han tilhøyrer ære og majestet, velde og makt før all tid, no og i all æve! Amen (Jud 24-25).

ב  Beth

Sann glede

I avsnittet frå vers 9 til 16 i Salme 119 startar kvar linje med den hebraiske bokstaven Beth. Dette avsnittet på åtte vers handlar svært mykje om sann glede og det første verset som tek til med beth legg eit fundament for pur glede.

Salme 119,9 Korleis held den unge stigen (Strong 734) sin rein? Ved å akta på dine ord(Strong 1697).

Dette verset har følgt meg sidan eg var ein ny og ung kristen. Eg er så takksam for det bedehusmiljøet eg vaks opp i, for der lærte vi å setja Guds Ord høgt og lata det styra livet vårt. Salmisten stiller her eit svært viktig spørsmål og gjev oss sjølv det rette svaret: Korleis kan eit ungt menneske leva reint? Berre ved å leva i Guds ord og vandra i sanningane i Ordet.

Sjølvsagt gjeld denne sanninga ikkje berre unge menneske. Men unge menneske møter i sin ungdom for første gong alle desse driftene og lystene som kan gjera livet ureint. I vår barndom var vi ukjende med mykje av dette ureine, men i ungdomstida møter vi dette med full styrke. Barndommen er ei uskuldstid, men i ungdommen møter vi alle dei freistingane som høyrer det vaksne menneskelivet til.

Den første sanninga vi må ta inn over oss i dette verset er at det finst både ein rein og urein måte å leva på. Noko er rett og noko er galt. Noko er godt og noko er vondt. Noko er heilagt og noko er vanheilagt. Det finst noko som er fint og flott, men dessverre også noko som er stygt. I vår postmoderne tid er det mange røyster som vil bortforklara dette og seia at alt er like bra. Det som er sant for deg, treng ikkje vera sant for meg, seier dei, for alt er relativt. Denne postmoderne løgna må vi ta skikkeleg avstand frå. Bibelen gjer det klart at det finst absolutte sanningar og urikkande lover for kva som er rett og galt. Dei ti boda saman med Jesu bergpreike gjev oss trygg og god rettleiing i å leva reine liv.

«Dine ord» er det åttande uttrykket salmisten bruker for Guds ord. Her bruker han det hebraiske ordet «dabar» som ofte er brukt i GT og blir omsett på svært mange ulike måtar, alt etter samanhengen. Når det blir omsett med ord, er den grunnleggjande og enkle tydinga det Gud har sagt eller seier. Dei ti boda blir også kalla dei ti orda (2 Mos 34,28; 5 Mos 4,13; 10,4), dei ti utsegna. Dei ti orda er det Gud sa, dei er ti bod på grunn av måten dei vart sagt på. Dei er Guds befalingar.

Profetane bruker ofte uttrykket: Herrens ord kom til meg. Her er også «dabar» brukt. Ordet frå Gud er eit openberrings ord som gjev oss kunnskap om Gud og hans vilje. Herrens ord er reint (Sal 33,4) og viser oss korleis vi kan leva reint. Når vi les i Bibelen med bedande hjarte vil vi stadig få oppleva at Herrens ord kjem til oss, det blir levande for oss og rører ved oss. Når vi lever i denne friske openberringa av Ordet ved Den Heilage Ande finn vi stor glede i å halda stigen vår rein. Å akta på Ordet er å tru det og lyda det, slik at vi lever det ut i kvardagen.

Salme 119,8 Eg vil halda dine forskrifter, du må ikkje svikta meg!

Eg liker måten salmisten avsluttar Alefavsnittet på. Han gjer det på ein veldig personleg måte. Han fortel Herren om sitt forsett, om kva han ønskjer å gjera, om den intensjon han har. Men fordi han kjenner seg sjølv så alt for godt og veit at han ofte kjem til kort, sukkar han: du må ikkje svikta meg! Det er underforstått at salmisten kan koma til kort, men han set si lit til Guds miskunn og nåde.

Salmisten lovar på ein måte å vera trufast og gjera alt Ordet openberrer for han. Det er vel noko dei fleste kristne ønskjer å gjera. Samstundes er han realistisk og ber om at Herren ikkje må gje han opp når han kjem til kort. Her er det ein fin balanse som vi har mykje å læra av.

Det er godt å ha gode intensjonar. Det er ein god ting med gode forsett. Det er flott å planleggja og ha stor tru på kva vi kan få til i vår vandring med Gud. Eg har god erfaring med det. Eg har også opplevd mange gonger at det er lettar å ha gode forsett enn det er å gjennomføra. Heldigvis har eg fått nåde til å kvila i Guds nåde. Jamvel om eg ikkje har greidd å gjera alt eg hadde lyst til å gjera, har eg fått nåde til å ikkje bli fortvila.

Det var slik Salmisten også hadde det. Av heile sitt hjarte ønskte han å halda alle Herrens forskrifter. Men dessverre kan han til kort. Difor kom dette hjartesukket: Du må ikkje reint forlata meg! Gud høyrer slike hjartebønner og svarer oss: Eg har teikna deg i begge mine hender. Eg skal ikkje sleppa deg og ikkje forlata deg! Den gode gjerning eg har begynt i deg, vil eg fullføra heilt fram til Jesu Kristi dag.