Salme 119,59 Eg har tenkt over mine vegar, eg vil venda attende til dine lovbod.

I dette verset viser David oss ein viktig praksis som vil hjelpa oss å leva eit gudfryktig liv. Han seier at han driv med sjølvransaking og sjølvevaluering. Han tenkjer over korleis han lever. Dette er ein svært viktig og utruleg nyttig vane å utvikla.

David levde ikkje tankelaust. Han var ikkje sløv. Han let ikkje ting skura og gå. Han hasta ikkje gjennom livet, frå oppleving til oppleving. Han stoppa opp. Han tok tid til å roa ned, så han kunne tenkja gjennom livet sitt. Eg har tenkt på mine vegar, seier han. Han tok seg tid til å vurdera sin eigen livsførsel. Det bør også vi gjera.

(more…)

Salme 119,58   Av heile mitt hjarte bed eg om velvilje for ditt andlet. Ver meg nådig slik du har sagt!

I denne salmen finn vi mange bønner. Heile Salmane er ei bønnebok. I denne første strofa kan vi læra noko viktig om bønn. Legg merke til det David seier: «Inderleg og av heile hjartet ber eg!» Dette er viktig. Vi må vera heilhjarta når vi ber. Faktisk gjeld det heile kristenlivet. Vi må vera heilstøypte for å lukkast i det vi gjer. Å vera halvhjarta eller å vera ein person med eit delt sinn, er ikkje noko godt. Då vinglar og vaklar vi hit og dit. Då må vi ikkje tru at vi kan få noko frå Herren (sjå Jak 1,3-8).

Når David seier at han ber inderleg og av heile hjartet, seier han også, at dette han ber om er noko han ønskjer seg over alle andre ting. Med heile seg lengtar han inderleg etter dette eine, å finna velvilje for Herrens andlet. Det viktigaste av alt for han var å finna favør hos Gud. Job skildrar eit liv i Guds favør og velvilje slik: Då Gud vakta og verna om meg, då hans lampe skein og lyste over meg så eg kunne vandra gjennom mørket i hans lys, då Guds vennskap kvilte over meg og Gud var min fortrulege, då Den Allmektige var med meg! Det finst ikkje noko som er større enn å leva i Guds vennskap.

I den andre strofa utfyller han bønna om velvilje til å vera ei bønn nåde: Ver meg nådig slik du har sagt! Legg merke til at han på ny knyter bønna si til det Gud har sagt og lova. Gud har lova å vera han nådig og difor ber han med frimod Gud skal gjera som han har sagt og vera nådig mot han. I denne bønna ber han om at Gud skal gjera godt mot han og velsigna han. Å møta velvilje og favør inneber at Gud er god mot oss og velsignar oss med sine velgjerningar.

Dei neste åtte versa startar med den hebraiske bokstaven HET og handlar om salmisten sin kjærleik og truskap mot Guds ord.

ח

Salme 119,57 Herren er min arvedel, eg lovar å halda dine ord.

Den første strofa slår an tonen for heile avsnittet på åtte vers. Herren er min arvedel. Herren er alt eg treng og han er alt eg har! Det er tydeleg at David elskar Herren og hans ord. Herren representerer alt han ønskjer seg. Difor er han glad og fornøgd og seier med stor glede: Herren er min arvedel!

Det er det same som Asaf sa: «Når eg berre har deg, har eg ikkje lyst til noko på jorda» (Sal 73,25). Det var ikkje alltid han hadde sagt det slik. Tidlegare var han frustrert over Herren for han samanlikna seg med andre menneske og tykte at det gjekk dei gudlause godt, medan han hadde mange vanskar og utfordringar. Då han samanlikna seg med andre, vart han motlaus og nedslått. Han heldt på å gje opp. Heilt til han fekk sjå livet frå eit anna perspektiv. Det skjedde då han gjekk inn i Guds heilagdom og skjøna kva som venta dei gudlause. Då vart alt annleis. Då kunne han seia: Når eg berre har deg, har eg ikkje lyst til noko anna!

Når vi elskar Herren slik at han er alt for oss, når han er alt vi ønskjer, alt vi treng, alt vi lengtar etter, då blir det vår glede å halda orda hans. Då kan vi seia at vår gode del i livet er å praktisera det han har sagt. Vår del og vårt oppdrag er å elska Herren og følgja hans gode plan slik vi finn han i Skrifta.

«Du er mi største glede, Herre, og alt eg treng og ønskjer meg, difor har eg sett meg føre å gjera alt du seier!»

Tekst: Erling Thu (c)

Salme 119,56 Slik er det med meg, for eg tek vare på dine påbod (6490).

Slik er det med meg, eller slik har det gått med meg, seier David. Kva meiner han med det? Det på ein måte eit ope spørsmål. Det kan vera at dei peiker til neste strofe i salmen, eg tek vare på dine påbod, eller det kan visa til den velsigning og glede han har i å lyda Herrens lov. Eller det kan peika til den tillit han har til Guds ord.

Dette har eg fått del i, seier han, at eg har fått nåde til å ta vare på dine påbod. Dette er min praksis (NIV). Det er dette som er forventa av meg (SPCL, TOB). Dette har vore mitt privilegium (Kirkpatrick). Å alltid leva i samsvar med dine påbod er oppdraget mitt og den dyraste skatt eg har fått del i (GECL).

Det er ein veldig trygg og tilfreds tone i denne strofa: slik er det med meg. Han er glad og tilfreds fordi han tek vare på Guds påbod. Alle læresveinar vil finna stor glede når dei lukkast i å gjera det Meisteren seier. Det er alltid trygt å følgja Meisterens rettleiing. Når vi gjer det han seier vi skal gjera, vil resultatet alltid vera godt. Om vi ikkje høyrer nøye etter og ikkje er nøye med å følgja instruksjonane Herren gjev oss, vil resultatet ikkje bli godkjent. Gleda er stor om vi får høyra desse orda: Godt gjort, du trufaste tenar!

Vi er skapt i Guds bilete. Vi er skapt til å gjera hans vilje. Difor finn vi stor glede i å ta vare på påboda hans. Vi er trygge og tilfredse når vi gjer Guds vilje og lever etter hans lover som kan samlast i dette: Å elska Gud av heile vårt hjarte og å elska vår neste som oss sjølv.

«Å, for ei glede som er mi, når min praksis er å følgja dine vegar.»

Tekst: Erling Thu (c)

Salme 119,55 Herre, eg kjem i hug namnet ditt om natta, og eg held di lov (Strong 8451).

Om natta kjem eg i hug namnet ditt, seier David. Når det er mørkt og frykt og angst bankar på døra, hugsar han på Herrens namn. For ein lærdom vi her får del til. Om natta, i mørkret, når tankane svirrar i hovudet og det er heilt uråd å falla til ro og sova, då gjer salmisten noko vi alle burde gjera. Han kjem i hug namnet til Herren – Den Evige Eg Er! Det er alltid godt å tenkja på dette namnet, men spesielt godt når ting er vanskeleg.

Gud openberra namnet sitt for Moses ved å seia at han er den han er, Jahve – Eg Er! Han er den evige sjølveksisterande Gud. Han er den allmektige Skaparen. Han er den allmektige Oppretthalderen. Han er den allmektige Fullendaren. Han har mange namn som gjev oss stor trøyst. Han er vår himmelske Far som elskar oss med ein evig og grenselaus stor kjærleik. Han er den allmektige forsørgjaren. Han er vår trygge borg og festning. Han er Gud som gjev all trøyst. Han er frelsar og utfriar. Han er Herren som lækjer oss. Han er Herren vår rettferd. Han er Herren vår siger. Han er den han er.

Å koma i hug namnet er å tenkja på kven Gud er. Ingen ting gjev oss meir trøyst og oppmuntring enn å minna oss sjølv på kor stor og god Gud er. Han er trufast. Han er heilag og rettferdig. Han er nådig og miskunnsam. Gud er kjærleik. Gud er lys, det finst ikkje noko mørker i han. Han er opphav til alt godt.

Når livet er vanskeleg og mørkret er stort, er det godt å minnast at Guds namn er Trufast. Han vil aldri sleppa oss eller gå frå oss. Han vil fullføra sin gode gjerning i oss, heilt til Jesu Kristi dag. Det er trygt å kvila i hans gode hender.

Når vi kjem i hug Herrens namn og hugsar på kven Gud er, er det ikkje så vanskeleg å vilja gjera hans vilje. Eg held di lov, seier David. Eigentleg seier han, at når han minnast Herrens namn, tenkjer han også på hans lover og kor godt det er å gjera hans vilje.

«Om natta tenkjer eg på kven du er, Herre, og difor lyder eg din lov og gøymer orda dine til meg som ein skatt i hjartet!»

Tekst: Erling Thu (c)

Salme 119,54 Dine forskrifter er mine songar kvar eg enn held til.

For ei vedunderleg strofe i denne salmen, ein skikkeleg kontrast til det han nett har sunge om, harmen over dei lovlause som forkastar Guds lov. No snur han seg bort frå spotten og hånen frå dei som går bort frå Guds ord, og viser oss korleis han kan heva seg over motstanden han møter. Det gjorde han gjennom lovsong. Han var jo den store songaren og salmediktaren i Israel og no fortel han oss kor han fekk songane sine frå.

Dine forskrifter har vore mine lovsongar i det huset eg har gjesta. Eg set musikk til dine instruksjonar og syng dei med glede på mi pilegrimsvandring, seier han. Sjølv om vi opplever at vi er gjestar i verda, at vi er framande og utlendingar, kan vi likevel syngja lovsongar om Guds ord og lovnader. Slik David gjorde Guds forskrifter til lovsongar, kan vi også gjera Guds ord til våre lovsongar kvar stad vi held til.

Kvar eg enn held til, kan også omsetjast, det huset eg gjestar som ein pilegrim eller i det landet der eg er ein framand. Så lenge vi er gjestar på denne jorda og er på ein pilegrimsreise, kan vi gjera Guds ord til våre lovsongar. På vår vandring gjennom livet kan vi setja musikk til Guds forskrifter og lata dei vera temaet for våre glade songar. Når vi gjer det er det mykje lettare å både bera og å heva oss over motgangane i livet. Når vi lovsyng Guds ord reiser vi eit heilagt tempel over kvardagslivet.

«Dine forskrifter har vore musikken i livet mitt, i alle åra i mi pilegrimsvandring!»

Salme 119,53 Eg blir gripen av harme over dei lovlause, dei som går bort frå di lov (Strong 8451).

Når David tenkjer på eller høyrer om dei lovlause, blir han gripen av harme over dei ugudelege. Å vera lovlaus er det same som å vera ugudeleg. Det er sterke ord som blir brukt om menneske som openlyst forkastar Guds lov. All synd er lovbrot, men her er det snakk om noko meir enn å falla i synd. Det David tek eit oppgjer med her er dei lovlause, dei som er så ugudelege at dei med vitande og vilje forkastar Guds ord og openlyst går imot Guds gode ordningar.

Når David ser korleis gudlause menneske vrakar Guds lov, blir han skremd og forferda. Han skjelv når han tenkjer på at menneske vågar å vanæra Gud på ein slik måte. Tenk at menneske vågar å seia nei til Herrens bod! Når han ser og tenkjer på korleis lovlause menneske går imot Guds lov, blir han gripen av heilag harme.

Dette minner meg på Jesus i templet. Då han såg at Guds hus hadde vorte ei røvarhole, ein stad kor folk utnytta folk med sin handel, vart han gripen av brennande harme. Han gjekk radikalt til verks for å stansa denne ugudelege framferd.

Gudfryktige menneske vil alltid lida i si rettferdige sjel når dei ser og høyrer dei lovlause. Vi veit at dei som forkastar Guds lov vanærar Gud og øydelegg seg sjølve. Begge delar gjer oss vondt å sjå.

«Kvar gong eg ser ugudelege menneske forkasta di lov, gjer det vondt djupt i sjela og eg tykkjer det er forferdeleg å sjå!»

Tekst: Erling Thu (c)

Salme 119,52 Eg kjem i hug dine lover frå gammal tid, Herre, då finn eg trøyst.

Då David vart håna og spotta for si gudsfrykt, brydde han seg ikkje om det. Han heldt fast på sin integritet og bar vanæra med glede. Han fann trøyst og styrke i Ordet. Han let ikkje motgangen og spotten gå inn på seg eller trykkja han ned. Han fann glede i at det einaste motstandarane kunne klaga han for var gudsdyrking hans, – trua på Guds ord. Difor bøygde han ikkje ryggen i skam, men retta seg opp og bar verdsens vanære med lyfta hovud. Det var ei trøyst for han å vita at det var for Guds skuld han vart spotta og håna.

David visste at motstandarar kjem og går, men Guds lov er frå gammal tid. Guds lov er evig. Ho har stått si prøve. Gjennom generasjonar har Guds ord vist vegen til eit godt liv i rettferd og fred. Guds ord har bore rik frukt og ført velsigning til folk og nasjonar. Tenk berre på dei store positive endringane som Guds lov skapte i det norske samfunnet då ho kom til oss i vikingtida. Det er den kristne trua og dei verdiane som ligg i Guds lov som har forma landet vårt. Dette må vi aldri gløyma. Guds lov har frå gammal tid skapt gode samfunn og gjer det også i dag.

«Dine lover» kan også omsetjast med «dine dommar.» Då forstår vi at David også har i tankar Guds inngrep og avgjerd i historia, då Gud har felt sine dommar og frelst folket frå dei som undertrykte dei. Gjennom sine dommar viste Gud folket sitt miskunn og gav dei rett mot fiendane deira. Han frelste dei ut frå slaveriet i Egypt gjennom sine domshandlingar. Han frelste dei gong på gong frå motstandarane då han felte dom, – då han slo fast kva som var rett og galt.

Når vi minnast Guds dommar og hans evige lov frå gammal tid, vil vi finna trøyst når vi møter motstand. I Guds ord finn vi evige sanningar som fører til gode liv, det gjev meg stor trøyst når eg blir spotta for mi tru.

Tekst: Erling Thu (c)

«Ditt openberringslys er evig, dine dommar står fast, eg blir oppmuntra kvar gong eg tenkjer på di sanning!»

Salme 119,51 Dei frekke håner meg grovt, men eg har ikkje bøygd av frå di lov (Strong 8451).

I dette verset forklarer David litt meir om kvifor han er i stor naud. Frekke folk håner han grovt. Stolte menneske spottar han uhemma. Vi skulle tru han levde i vår tid, for dette er noko mange av oss møter. Klassisk kristen tru er ikkje lenger politisk korrekt. Den kristne trua er under åtak frå mange hald. Vi kan bli karikert og gjort narr av. Vi kan bli latterleggjort og uthengd som mørkemenn.

David vart grovt hetsa for si tru, det kan også vi bli, men han bøygde ikkje av frå Guds lov, og det må heller ikkje vi gjera. Stolte og arrogante folk ser ned på oss vanlege truande som held fast på Guds ord. Dei gudlause spottar og dei frekke hånar. Det har dei gjort til alle tider, og det vil dei alltid gjera. Dette er berre noko vi må rekna med. Slik er det å vera ein kristen i denne vonde tidsalderen. Tidsånda er antikristeleg og det gjer seg mange utslag.

Difor vil eg minna oss på det apostelen Paulus seier, at vi har ikkje kamp mot menneske, men mot maktene, mot autoritetane, mot verdsherskarane som høyrer mørket denne tidsalderen, mot vondskapen sin åndehær i himmelrommet (Ef 6,12). Vi blir utsett for mykje tankekjør frå desse vonde maktene. Dei kan bruka både andre menneske og våre eigne kjensler og tankar i den usynlege krigen mot oss som trur. Det er viktig å kunna avsløra desse vonde kreftene og ikkje gje etter for det presset dei legg på oss. Gjev vi dei litlefingen, tek dei snart heile handa og til slutt heile oss.

Det beste forsvar er å koma på offensiven ved å vedkjenna trua vår på Guds lov. Vi han ingen grunn til å skjemmast over Guds ord. Alle Herrens lover er gode. Den Gud som har skapt oss veit kva som er best for oss. Han elskar oss og vil oss berre godt med det han seier. Difor vil eg halda fast på hans lover. Eg vil gjera det eg kan for å vera trufast mot Guds ord og leva i samsvar med Guds gode lov.

«Same kor mykje dei frekke håner og dei stolte spottar og taler imot meg, så nektar eg å vika frå dine forskrifter!»

Tekst: Erling Thu (c)