Mark 7,1–23

Nokre skriftlærde har kome heilt frå Jerusalem, og det første dei legg merke til, er hendene til læresveinane. Dei et utan å ha vaska seg slik dei gamle har lært. Det er ikkje ein diskusjon om hygiene. Det er eit spørsmål om kven som høyrer til blant dei reine.

Eg har vanskeleg for å dømma farisearane her. Det dei gjorde, kom av eit ønske om å ta Gud på alvor. Dei bygde eit gjerde rundt lova for ikkje å koma nær kanten. Eg har bygt slike gjerde sjølv. Vanar, reglar, måtar å gjera ting på som ein gong var til hjelp. Det farlege er at gjerdet til slutt blir det ein vaktar, og ikkje det det skulle verna.

Jesus svarar med ord frå Jesaja: Dette folket ærar meg med leppene, men hjartet deira er langt borte frå meg. Det er eit ord som går rett inn. For eg veit kor lett det er å seia dei rette orda, syngja dei rette songane, og likevel vera ein annan stad inni seg.

Så gjev han eit døme som eg finn nesten ubehageleg konkret. Ein mann kan erklæra eigedomen sin som gåve til Gud, og dermed sleppa å hjelpa sine eigne gamle foreldre. Det heilage blir brukt som eit skalkeskjul for å sleppa å elska dei næraste. Eg spør meg sjølv kvar eg gjer noko liknande. Kvar eg lèt tenesta, arbeidet eller det åndelege bli ei grunngjeving for å sleppa den som står rett framfor meg.

Deretter kallar Jesus på folket og seier noko som må ha høyrst oppsiktsvekkjande ut: Det er ikkje det som går inn i eit menneske, som gjer det urein. Det er det som kjem ut.

Seinare, inne i huset, spør læresveinane kva han meinte. Han svarar med ei lang liste over det som kjem frå hjartet. Eg les ho sakte. Nokre av orda gjeld handlingar eg aldri har gjort. Andre gjeld ting eg kjenner godt: misunning, hovmod, vondt tale, tankeløyse. Lista lèt meg ikkje gøyma meg bak dei store synder eg har sloppe unna.

Det er frigjerande og krevjande på same tid. Frigjerande fordi ingen ytre ting, ingen mat, ingen stad, ingen person kan gjera meg urein. Krevjande fordi eg ikkje lenger kan skulda på noko utanfor meg. Kjelda er innanfor.

Kanskje er det difor denne teksten ender i ei bøn heller enn ein regel. Ikkje: Hald hendene reine. Men: Skap i meg eit reint hjarta, Gud.